หุ้นดี ราคาถูก — ให้คอมพิวเตอร์อ่านงบให้

• Revenue (รายได้) — เงินที่ขายของได้ทั้งหมด ยังไม่หักอะไรเลย
• Operating margin (กำไรจากการดำเนินงาน) — ขายได้ 100 บาท เหลือกำไรจากตัวธุรกิจกี่บาท ก่อนจ่ายดอกเบี้ยและภาษี · เราใช้ตัวนี้แทนกำไรสุทธิ เพราะกำไรสุทธิโดนภาษีกับรายการครั้งเดียวบิดจนดูผิด
• FCF (กระแสเงินสดอิสระ) — เงินสดที่เหลือจริงๆ หลังจ่ายค่าลงทุนของปีนั้นแล้ว · กำไรแต่งได้ เงินสดแต่งยาก
• FCF yield — เงินสดนั้นคิดเป็นกี่ % ของราคาทั้งบริษัท ยิ่งสูงยิ่งถูก เทียบกับดอกเบี้ยเงินฝากได้ตรงๆ
• ROIC (ผลตอบแทนจากเงินทุนที่ใช้) — เอาเงิน 100 บาทไปลงในธุรกิจ ได้กำไรกลับมาปีละกี่บาท · สูงต่อเนื่อง = มีอะไรบางอย่างที่คู่แข่งลอกไม่ได้
• EV/EBIT — ราคาทั้งบริษัทรวมหนี้ หารด้วยกำไรจากการดำเนินงาน · ดีกว่า P/E ตรงที่ไม่โดนบริษัทหนี้ท่วมหลอกให้ดูถูก
• Net debt / EBITDA (หนี้สุทธิเทียบกำไรก่อนหักทุกอย่าง) — หนี้ที่มี ใช้เวลากี่ปีถึงจะใช้หมดถ้าเอากำไรไปโปะทั้งหมด
• Interest coverage (ความสามารถจ่ายดอกเบี้ย) — กำไรจากการดำเนินงานเป็นกี่เท่าของดอกเบี้ยที่ต้องจ่าย · ต่ำกว่า 2 เท่า แปลว่าธุรกิจดีแค่ไหนก็โดนดอกเบี้ยกินเกือบหมด
• Dilution (การออกหุ้นเพิ่ม) — บริษัทพิมพ์หุ้นใหม่ขาย ยอดรวมโตขึ้นก็จริง แต่เค้กถูกหั่นเป็นชิ้นเล็กลง ของเดิมที่ถืออยู่จึงได้ส่วนแบ่งน้อยลง
• EMA 200 สัปดาห์ — เส้นค่าเฉลี่ยราคาย้อนหลังราว 4 ปี ใช้ดูว่าตอนนี้อยู่เหนือหรือใต้แนวโน้มยาว

ตัวกรองไม่รู้จักชื่อเสียง มันเห็นแค่ตัวเลข หุ้นที่เพิ่งเข้าตลาดปีที่แล้วจึงทำคะแนนสูงได้ง่าย เพราะยังไม่เคยผ่านรอบเศรษฐกิจจริงสักรอบ ใช้ช่อง "คัดเฉพาะบริษัทที่มีคนตามจริง" จัดการ:

• มูลค่าบริษัท — เล็กเกินไปมักมาพร้อมข้อมูลที่เชื่อได้น้อยลง
• มูลค่าซื้อขายต่อวัน — ต่ำ = สั่งซื้อทีราคากระโดด ขายออกยาก
• จำนวนนักวิเคราะห์ที่ตาม — 0–2 คนแปลว่าแทบไม่มีใครตรวจงบบริษัทนี้นอกจากตัวบริษัทเอง
• อยู่ในตลาดมากี่ปี — ตัวคัดที่ตรงที่สุด งบ 3 ปีของบริษัทที่เพิ่ง IPO เป็นช่วงที่สวยที่สุดของมันเสมอ

พรีเซ็ต 👑 หัวกะทิ ตั้งช่องพวกนี้ไว้ให้แล้ว (มูลค่า ≥ $5B · ซื้อขาย ≥ $50M/วัน · นักวิเคราะห์ ≥ 5 คน · อยู่ในตลาด ≥ 3 ปี)

ป้ายนี้ขึ้นเมื่อ 2 อย่างนี้เกิดพร้อมกัน:

• ตัวเลขในงบได้คะแนน 60 ขึ้นไป (ธุรกิจดูดี)
• ป้ายมี 2 ระดับ: ราคาอ่อน 20% ล่าง = คะแนน 60+ และราคาอยู่ในกลุ่มอ่อนสุด 20% · ราคาอ่อนสุด 10% = คะแนน 65+ และราคาอยู่ในกลุ่มอ่อนสุด 10% — ยิ่งแดง ยิ่งห่างกันมาก
• แต่ราคาตอนนี้อยู่ใน กลุ่มที่อ่อนแรงที่สุด 20% ของตลาดเดียวกัน เมื่อวัดจากราคาเทียบค่าเฉลี่ย 4 ปีของตัวเอง

ทำไมถึงวัดเทียบตลาด ไม่ใช่ตั้งตัวเลขตายตัว: ถ้าตั้งว่า "ต่ำกว่าเส้น 10%" ตายตัว พอตลาดร่วงทั้งกระดาน หุ้นทุกตัวจะต่ำกว่าเส้นหมด ป้ายจะขึ้นครึ่งตาราง แล้วคนก็จะเลิกอ่านมัน — พอวัดเทียบกับตลาดเดียวกัน สัดส่วนจะคงที่ทั้งตอนตลาดขึ้นและตลาดลง · ตอนนี้ยิงอยู่ ราว 5% ของทั้งชุด และหุ้นไทยเทียบกับตลาดไทย หุ้นอเมริกาเทียบกับตลาดอเมริกา

เกร็ด: ตอนนี้ค่ากลางของหุ้นอเมริกาอยู่ +19% เหนือเส้น 4 ปีของตัวเอง ส่วนหุ้นไทยอยู่ที่ +3% — การอยู่ "ใต้เส้น" จึงผิดปกติกว่าที่คิด

ตัวอย่างจริงในหน้านี้: ADBE ได้คะแนน 86 เป็นอันดับต้นๆ แต่ราคาตอนนี้ต่ำกว่าราคาเฉลี่ย 4 ปีของตัวเองถึง 35% — งบบอกว่าดี ราคาบอกอีกอย่าง

แล้วมันแปลว่าอะไร? ตัวกรองนี้อ่านได้แค่ตัวเลขในงบ มันอ่านข่าวไม่ได้ — ไม่รู้ว่าบริษัทเพิ่งเสียลูกค้ารายใหญ่ โดนคู่แข่งใหม่ โดนฟ้อง หรือธุรกิจกำลังถูก AI แทนที่ และงบที่ใช้ก็เป็นไตรมาสที่ประกาศไปแล้ว ไม่ใช่สิ่งที่กำลังเกิดตอนนี้

เวลาราคาห่างจากงบขนาดนี้ มักแปลว่ามีเรื่องที่คนในตลาดรู้แล้ว แต่ยังไม่โผล่ในงบ

สิ่งที่ป้ายนี้ไม่ได้บอก:

• ❌ ไม่ได้บอกว่า "ถูก น่าซื้อ"
• ❌ ไม่ได้บอกว่า "แย่ ห้ามซื้อ"
• ❌ ไม่ได้บอกว่าตลาดคิดผิด หรือคิดถูก
• ✅ บอกแค่ว่า อย่าเพิ่งตัดสินจากตัวเลขในตารางนี้อย่างเดียว — ไปหาข่าวของบริษัทนี้ก่อน

ตัวช่วยอื่นในหน้ารายละเอียด: สัดส่วนคนชอร์ต (สูง = มีคนเดิมพันว่าจะลง) · จำนวนนักวิเคราะห์ · เป้าราคาเฉลี่ยเทียบราคาปัจจุบัน · RSI กับผลตอบแทน 3 เดือน/1 ปี

ตัวเลขใหญ่บอกว่าตอนนี้ดี แต่ไม่บอกว่ากำลังดีขึ้นหรือกำลังแย่ลง F-Score (Piotroski) เป็นข้อสอบ 9 ข้อ ตอบใช่/ไม่ใช่ เทียบงบปีล่าสุดกับปีก่อนหน้าล้วนๆ (ข้อนี้ใช้งบรายปี ไม่ใช่ 4 ไตรมาสล่าสุด):

• ทำกำไรได้จริงไหม — กำไรสุทธิบวก · เงินสดจากดำเนินงานบวก · ROA ดีขึ้น · เงินสดมากกว่ากำไร (ถ้ากำไรโตแต่เงินสดไม่ตาม มักแปลว่ากำไรมาจากการลงบัญชี)
• งบแข็งขึ้นไหม — หนี้ระยะยาวเทียบสินทรัพย์ลดลง · สภาพคล่องดีขึ้น · ไม่ได้ออกหุ้นเพิ่ม
• ทำธุรกิจเก่งขึ้นไหม — อัตรากำไรขั้นต้นดีขึ้น · ใช้สินทรัพย์คุ้มขึ้น

8–9 = แข็งแรงทุกด้าน · 4–7 = กลางๆ · 0–3 = แทบทุกด้านแย่ลง · กดที่แถวเพื่อดูว่าผ่านข้อไหน ตกข้อไหน

ข้อดีของมันคือบริษัทที่งบสวยแต่กำลังถดถอยจะได้คะแนนต่ำ ทั้งที่ตัวเลขหน้าตายังดูดีอยู่

ผมไล่หากับดักในข้อมูลจริงทั้ง 1,191 ตัว นี่คือของที่เจอ:

• งบปีล่าสุดว่างเปล่า — Yahoo สร้างคอลัมน์ปีใหม่ก่อนที่จะมีตัวเลข ทำให้ CTAS บริษัท $86B หายไปทั้งแถบ เหมือนไม่มีรายได้ · แก้แล้ว ระบบจะถอยไปใช้ปีล่าสุดที่มีตัวเลขจริง และบอกบนแถวว่าใช้ปีไหน
• ปันผลสูงผิดปกติ — IEP ปันผล 26% ฟังดูดีมาก ความจริงคือจ่ายมากกว่ากำไร 25 เท่า และเงินสดอิสระติดลบ · ตอนนี้มี 3 ธง: จ่ายเกินกำไร · เงินสดไม่พอจ่าย · ปันผลเกิน 12%
• บริษัทที่ยังแทบไม่มีรายได้ — ไบโอเทคก่อนขายยา มีมูลค่าหลักพันล้านแต่รายได้ไม่ถึง $50M อัตรากำไรของบริษัทแบบนี้อ่านไม่ได้ความ · ติดธงไว้แล้ว
• งบเก่า — เดิมตัวกรองใช้งบรายปี บริษัทที่ปิดปีบัญชีเดือนธันวาคมจึงถูกวัดด้วยตัวเลขที่เก่าไปเกือบ 9 เดือน · แก้แล้ว ตอนนี้ใช้ผลรวม 4 ไตรมาสล่าสุด (TTM) ทุกตัวที่มีงบรายไตรมาสครบ ตัวที่ไม่ครบจะถอยไปใช้งบรายปี และบอกในรายละเอียดของแถวนั้นว่าใช้แบบไหน ถึงวันไหน
• เพิ่งเข้าตลาด — 40 ตัวอยู่ในตลาดไม่ถึง 1 ปี ตัวเลข RSI/ผลตอบแทน 1 ปี ของพวกนี้อ่านไม่ได้ · ค่าตั้งต้นกรองไว้ที่ 3 ปีแล้ว
• มูลค่ากิจการติดลบ — บริษัทประกันบางแห่งมีเงินสดมากกว่ามูลค่าตลาด ทำให้ EV/EBIT ติดลบและขึ้นหัวตารางเวลาเรียงจากถูกไปแพง ทั้งที่ไม่ได้แปลว่าถูก
• Yahoo ให้ตัวเลขผิดเอง — P/S ของ PAYP ส่งมา 0.027 (ผิดหลายหลัก) · ราคา/บุ๊ค ของ BRK-B ส่งมา 0.001 · สัดส่วนผู้ถือสถาบันเกิน 100% · ทั้งสามตัวผมคำนวณเองใหม่หรือติดป้ายเตือน ไม่ได้หยิบมาใช้ดิบๆ

ที่ยังกันไม่ได้จริงๆ: งบมีให้ดูแค่ 4 ปี ซึ่งไม่มีวิกฤตเศรษฐกิจจริงอยู่ในนั้นเลย — "ไม่เคยขาดทุน 4 ปี" จึงไม่ได้แปลว่าผ่านของหนักมาแล้ว ใช้คู่กับช่อง "อยู่ในตลาดกี่ปี" เสมอ

• ตัวกรองไม่ได้อ่านธุรกิจ — มันเห็นแค่ตัวเลขในงบ ไม่รู้ว่าบริษัทเพิ่งเสียลูกค้ารายใหญ่ ถูกฟ้อง หรือเปลี่ยน CEO เมื่อวาน
• งบเป็นเรื่องของอดีต — ตัวเลขทั้งหน้านี้คือไตรมาสที่ประกาศไปแล้ว ไม่ใช่คำทำนาย · งบอัปเดตสัปดาห์ละครั้ง (เช้าวันอาทิตย์) · ราคาดึงสดทุกครั้งที่เปิดหน้า (หน่วงได้ราว 5 นาที) แล้วคิด FCF yield · EV/EBIT · P/E ใหม่จากราคานั้น
• ถูกอาจแปลว่าใกล้พัง — หุ้นที่ถูกมากมักถูกเพราะตลาดเห็นบางอย่างที่งบยังไม่บอก นี่คือเหตุผลที่หน้านี้ให้คะแนน ไม่ใช่บอกให้ซื้อ
• เทียบข้ามอุตสาหกรรมไม่ได้ — ค่ากลางของแต่ละกลุ่มต่างกันมาก คะแนนความถูกจึงเทียบกับกลุ่มเดียวกันเสมอ ไม่ใช่ทั้งตลาด
• แบงก์ ประกัน REIT ใช้คนละชุดตัวเลข — งบของพวกนี้ไม่มีบรรทัด "กำไรจากการดำเนินงาน" เลย ช่อง margin · FCF · EV/EBIT จึงว่าง ไม่ใช่ข้อมูลหาย แต่ไม่มีตั้งแต่ต้น · คะแนนของพวกนี้คิดจาก ROE · ROA · ราคา/บุ๊ค · ปันผล และเทียบกับกลุ่มเดียวกันเอง ห้ามเอาคะแนนแบงก์ไปเทียบตรงๆ กับหุ้นเทค
• FFO ของ REIT เป็นค่าประมาณ — คิดจากกำไรสุทธิ + ค่าเสื่อม ซึ่งยังไม่ได้หักกำไรจากการขายทรัพย์สินออกแบบ FFO ตามนิยาม NAREIT
• ตัวเลขทั้งหมดคำนวณใหม่จากงบดิบ ไม่ได้หยิบตัวสรุปสำเร็จรูปมาใช้ — แต่ต้นทางเป็นข้อมูลฟรี อาจมีคลาดเคลื่อน ควรเช็คกับงบจริงก่อนตัดสินใจ